FSC-gecertificeerd bosbeheer kan helpen om grote zoogdieren te beschermen in bossen waar hout wordt geoogst. Onderzoek in Gabon en de Republiek Congo vond hogere waarnemingsfrequenties van zoogdieren in FSC-gecertificeerde kapgebieden dan in vergelijkbare niet-gecertificeerde kapgebieden. Het verschil was vooral zichtbaar bij grotere en ernstig bedreigde soorten.
Voor de keuze van hout voor kozijnen is dat relevant. De kwaliteit van een materiaal begint ook bij de omstandigheden waaronder het wordt gewonnen. De HOUT100%-infographic laat zien hoe verantwoord bosbeheer samenhangt met biodiversiteit. Het onderzoek maakt die relatie concreet, binnen de grenzen van de onderzochte gebieden.
Wat hebben de onderzoekers vergeleken
Het onderzoek van Joeri Zwerts en collega’s verscheen in 2024 in Nature. Het team onderzocht veertien kapgebieden: zeven FSC-gecertificeerde en zeven niet-FSC-gecertificeerde gebieden in Gabon en de Republiek Congo. Met 474 wildcamera’s werden ongeveer 1,3 miljoen foto’s verzameld van 55 zoogdiersoorten.
Camera’s helpen om dieren te registreren die mensen tijdens een bosbezoek nauwelijks zien. De onderzoekers vergeleken hoe vaak soorten werden waargenomen. Zo ontstaat een onderbouwder beeld van verschillen tussen beheerde gebieden dan met een losse waarneming van een dier.
Vooral grotere zoogdieren lieten verschil zien
Volgens de onderzoekers was het effect het sterkst bij soorten zwaarder dan tien kilogram en soorten met een hoge beschermingsprioriteit, waaronder de bosolifant en de westelijke laaglandgorilla. Het gaat om de frequentie waarmee dieren op camera werden geregistreerd. Dat is geen volledige telling van alle individuele dieren in een bos.
De uitkomst ondersteunt de waarde van strenge beheereisen in bossen waar hout wordt gewonnen. Ze bewijst niet dat ieder FSC-bos meer dieren heeft dan ieder niet-gecertificeerd bos. Ook volgt er geen algemeen percentage biodiversiteitswinst voor alle houtproducten uit.
Grote dieren vervullen functies in het bos
De infographic legt een verband tussen dieren, zaadverspreiding en verjonging van het bos. Verschillende grote zoogdieren eten vruchten en verspreiden zaden. Hun aanwezigheid kan daardoor bijdragen aan processen waarmee een bos zichzelf in stand houdt.
Biodiversiteit omvat bovendien veel meer dan zoogdieren. Ook planten, vogels, insecten en bodemorganismen horen erbij. Het cameraonderzoek geeft waardevolle informatie over een deel van dat geheel. Het is verstandig om die afbakening te behouden wanneer je de uitkomsten gebruikt in communicatie over duurzaam hout.
Verantwoord bosbeheer vraagt om bescherming en controle
Een bos bestaat uit leefgebieden, waterstromen en mensen die er wonen of werken. FSC stelt eisen aan ecologische, sociale en economische aspecten van het beheer. Bescherming van natuurwaarden, respect voor lokale gemeenschappen en monitoring zijn daarin belangrijke onderdelen.
Bij houtoogst verdienen ook de gevolgen van infrastructuur aandacht. Wegen kunnen gebieden toegankelijker maken voor jacht. De onderzoekers wijzen op het belang van effectieve bescherming. Zij benadrukken bovendien dat behoud van bossen zonder houtoogst, met goede handhaving, de eerste prioriteit voor soortenbescherming blijft.
Wat betekent dit voor houten kozijnen
Wie houten kozijnen kiest, kan vragen naar aantoonbaar verantwoord geproduceerd hout. Daarmee wordt herkomst onderdeel van de productkeuze. Voor HOUT100%-producten is een gecertificeerde houtstroom een voorwaarde.
Bewaar de relevante certificaat- en leveringsinformatie bij de projectdocumentatie. Gebruik onderzoeksresultaten vervolgens zorgvuldig: de bevindingen over FSC-kapgebieden onderbouwen het belang van verantwoord beheer, maar zijn geen producttest van een afzonderlijk kozijn. Herkomst en technische kwaliteit vullen elkaar aan.
Waarom is dit relevant bij de aankoop van kozijnen?
De herkomst van het hout bepaalt mede hoe de materiaalkeuze zich verhoudt tot bosbeheer. Vraag om aantoonbare herkomst naast informatie over de prestaties van het kozijn.
Lees meer over duurzaam hout bij HOUT100% en neem gecertificeerde herkomst mee in de specificatie van je project.
