Houten kozijnen passen bij biobased bouwen doordat het kozijnhout een hernieuwbare grondstof is en mogelijkheden biedt voor onderhoud, herstel en hergebruik. In houtskeletbouw verdienen de kozijnen daarom vanaf het ontwerp aandacht. De duurzaamheid en prestaties ontstaan uit de materiaalkeuze én de aansluiting, productie en verwerking van het complete element.

Bij biobased bouwen gaat veel aandacht naar de draagconstructie en isolatie. Maar ook ramen, deuren en kozijnen bepalen hoe een gebouw functioneert en hoeveel materiaal er wordt gebruikt. De HOUT100%-infographic brengt zes uitgangspunten samen om die keuze in de hele gevel door te trekken.

Kies hernieuwbare materialen met aantoonbare herkomst

Biobased materialen zijn gemaakt van grondstoffen van biologische oorsprong. Hout is daarvan een bekend voorbeeld. Bij een houten gevel gaat het vervolgens om de vraag waar het hout vandaan komt en hoe de herkomst aantoonbaar is.

Voor HOUT100%-producten is gecertificeerd hout een voorwaarde. Vraag naar de certificaat- en leveringsinformatie en neem die mee in het projectdossier. Een duurzaamheidsambitie wordt concreter wanneer de voorgeschreven materiaalkeuze ook tijdens inkoop en levering herkenbaar blijft.

Ontwerp de aansluiting voor een lange gebruiksduur

Het kozijn en de houtskeletbouwwand moeten samen een goed functionerende gevel vormen. Stem bevestiging, luchtdichting en waterafvoer op elkaar af. Houd rekening met vocht tijdens de bouw én met de omstandigheden tijdens gebruik.

Een bouwfysisch passend detail helpt om vochtproblemen te voorkomen. Maak daarom vooraf duidelijk hoe de aansluiting wordt uitgevoerd en gecontroleerd. Een zorgvuldig gekozen materiaal kan alleen zijn waarde behouden als het ook op de juiste manier wordt toegepast.

Maak onderhoud en demontage onderdeel van het ontwerp

Losmaakbaar bouwen betekent dat onderdelen later met zo weinig mogelijk schade kunnen worden verwijderd. Dat vraagt om bereikbare bevestigingen en aansluitingen die passen bij demontage. De oplossing moet tegelijk voldoen aan de actuele eisen voor veiligheid en gevelprestaties.

Denk ook kleiner dan het volledige kozijn. Kunnen beglazing, rubbers of beslag worden vervangen? Is lokaal herstel van het hout mogelijk? Zulke mogelijkheden helpen om het element langer te gebruiken voordat een volledige vervanging nodig is.

Neem de houten kozijnen mee in de biobased ambitie

Houten kozijnen maken de keuze voor biologische grondstoffen ook zichtbaar in de gevel. Ze bieden ontwerpvrijheid in profilering, kleur en maatvoering. Voor comfort tellen vervolgens de prestaties van het complete raam, inclusief glas en aansluitingen.

Een kozijn bevat ook onderdelen zoals glas, metalen beslag, lijm en afwerking. Een houten kozijn is daarom niet automatisch volledig biobased. Beschrijf de materiaalopbouw nauwkeurig als het aandeel biobased materiaal onderdeel is van de projectdoelstelling.

Benut prefab met duidelijke afspraken

Kozijnen en houtskeletbouwelementen kunnen in de fabriek onder gecontroleerde omstandigheden worden voorbereid. Daarmee kan een groter deel van het werk vóór de bouwplaats plaatsvinden. De voordelen hangen samen met een goede voorbereiding van de onderdelen en hun onderlinge aansluiting.

Leg vast wie verantwoordelijk is voor inmeten, transport, hijsen, plaatsing en bescherming. Controleer ook de raakvlakken tussen de kozijnproducent en de leverancier van de HSB-elementen. Een prefab element vraagt nog steeds om zorgvuldige montage.

Beoordeel de hele levenscyclus

Een levenscyclusanalyse, of LCA, onderzoekt de milieu-impact over de levensloop van een product. Daarbij tellen ook productie, onderhoud, vervanging en het scenario na gebruik mee. Een EPD is een milieuverklaring op basis van zo’n analyse. Deze informatie helpt om materiaalkeuzes onderbouwd te vergelijken.

Voor een MPG-berekening, de milieuprestatie van het gebouw, zijn passende milieudata nodig. Een biobased grondstof alleen geeft geen vaste MPG-uitkomst. Vraag daarom naar de beschikbare gegevens voor de aangeboden productopbouw en stem het gebruik ervan af met de adviseur die de berekening uitvoert.

Is biobased bouwen hetzelfde als circulair bouwen?

Nee. Biobased gaat over de oorsprong van grondstoffen. Circulair bouwen richt zich op behoud van waarde en het beperken van materiaalverlies, bijvoorbeeld door herstel en hergebruik.

Bekijk de HSB-elementen van HOUT100%-bedrijven en bespreek hoe houten kozijnen aansluiten op de materiaalambitie en de technische eisen van jouw project.