Even voorstellen: Eric Kouters, de nieuwe directeur van SGT/HOUT100%
SGT/HOUT100% heeft een nieuw gezicht. Eric Kouters vervult vanaf nu de functie van directeur/ambassadeur. Binnenkort zal Kouters zichzelf uitgebreid voorstellen op onze social media kanalen en via een nieuwsbrief. Vandaag geven we alvast een korte introductie.
Eric Kouters is een ware specialist op het gebied van projectmanagement. Als het nieuwe gezicht van HOUT100% gaat Eric namens de SGT-leden marktpartijen bezoeken. Ook in onze marketinguitingen zul je Eric regelmatig voorbij zien komen. Hij gaat ter promotie van HOUT100% onder meer experts interviewen, projecten tonen en inspirerende informatie delen.
Eric volgt Taco Schoonderwoerd op. Taco besloot na een proefperiode van een halfjaar de stap te zetten van interim-directeur naar directeur van de NBVT. Per 1 juli 2021 is hij officieel in dienst getreden als directeur van de NBVT.
Om de SGT/HOUT100% niet zonder directeur te laten zitten, werd besloten dat Taco tot en met december 2021 voor vier uur per week de functie zou blijven waarnemen. Tijdens deze periode kwamen zowel Taco als het bestuur van SGT/HOUT100% tot de conclusie dat beide functies moeilijk te combineren zijn. In goed overleg werd toen besloten op zoek te gaan naar een opvolger. Wij zijn blij te mogen vermelden dat we weer een perfecte kandidaat hebben gevonden: Eric Kouters.
“Ik vind dat het tijd is om te verduurzamen in de bouwwereld”, aldus Eric. “Hout kan hier een grote bijdrage aan leveren. Ik heb mijzelf de uitdaging gegeven om aannemers en architecten te overtuigen van de vele voordelen van hout. Dit is een uitdaging die niet alleen belangrijk is voor mezelf, maar ook voor de toekomst van de wereld. Ik ga mij hier dan ook 100% voor inzetten.”
Een tweede leven voor houten kozijnen
Hoe meer je weet over houten kozijnen, hoe beter je een slimme keuze kunt maken bij de aanschaf ervan. Wij helpen je graag met het vergroten van je kennis. Daarom delen wij regelmatig inzichten van experts uit de houtbranche. Ze vertellen je over nieuwe ontwikkelingen in de branche en ervaringen uit de praktijk. Deze keer aan het woord: Ruud Verweij van Verweij Houttechniek.
Verweij Houttechniek is opgericht in 1884. Wat begon als een klein timmerbedrijf in Nieuwerbrug aan de Rijn, is uitgegroeid tot vooruitstrevend familiebedrijf met 110 mensen in vaste dienst. Verweij Houttechniek richt zich op de renovatie van houten gevelelementen voor woningcorporaties. Zo werkten ze onlangs aan de renovatie van 499 woningen in de Spoorbuurt in Nijmegen, 126 woningen aan de Laakkade in Den Haag en 54 woningen in Nieuw-Beijerland.
Bij elk project waar Verweij aan meewerkt, stellen ze zich de vraag in hoeverre totaalvervanging nodig is. Moeten kozijnen volledig vervangen worden, of kunnen ze een tweede leven krijgen? Vanuit die vraag ontstond het SecondLife-concept. Hierbij ondergaan kozijnen in de gevel een revitalisatie, waardoor ze een nieuwe levenscyclus meegaan. Ruud vertelt over dit concept.
Met SecondLife geef je houten kozijnen een tweede leven. Wat houdt dit concept precies in?
Ruud: “Bij renovatie denken mensen al snel aan het vervangen van bestaande onderdelen. Onze ervaring is echter dat totale vervanging van houten kozijnen niet altijd nodig is. Door slim om te gaan met wat er al in de gevel zit, kun je de levensduur flink verlengen. In het SecondLife-concept revitaliseren onze klanten – voornamelijk vastgoedonderhoudsbedrijven – de kozijnen door het toepassen van goed isolerend glas, het droogzetten van de verbindingen, een afdekprofiel op de horizontale kozijndelen en een frisse verflaag. Wij produceren en monteren vervolgens nieuwe draaiende delen. Zo gaan de kozijnen weer 25 tot 50 jaar mee.”
Als je bestaande kozijnen als basis gebruikt, zijn de afmetingen niet meer rechttoe rechtaan. Hoe gaan jullie hiermee om?
“Dat klopt, na jaren in de gevel is geen enkel kozijn meer perfect haaks. Daarom meten we elke sponning opnieuw in, zodat we de draaiende delen op pasmaat kunnen leveren. Dit betekent dat we in de fabriek kozijnen maken die ‘hol, bol en scheef’ zijn. De meetgegevens zetten onze medewerkers in een speciaal ontwikkelde app, die ze doorstuurt naar de database. Vanuit daar verwerkt de werkvoorbereiding de gegevens voor onze CNC-machines. Die frezen vervolgens alle contouren uit, zodat het draaiende element later perfect in de gevel past.”
Alle ramen en deuren zijn dus uniek op maat gemaakt?
“Zeker, elk raam en elke deur die we maken past maar op één plek. Daarom frezen we direct in alle onderdelen een kenmerk op adresniveau, inclusief aanduiding waar het gevelelement zich bevindt. In de fabriek beglazen we de ramen en deuren, lakken we ze af en voorzien ze van al het nodige hang- en sluitwerk. De ramen en deuren die helemaal af zijn vervoeren we naar de bouwplaats, waar we de oude gevelelementen demonteren en de nieuwe meteen plaatsen.”
Hoe ervaren opdrachtgevers deze aanpak?
“Heel positief. Dat komt omdat SecondLife verschillende voordelen biedt. Zo is duurzaamheid voor woningcorporaties, waar we indirect veel voor werken, steeds belangrijker geworden. Het revitaliseren van bestaande houten kozijnen is heel milieuvriendelijk. Je hoeft immers veel minder handelingen te doen dan bij het produceren en monteren van een nieuw kozijn en je verspilt geen grondstoffen. Ook isoleren ze beter, waardoor de energievraag wordt beperkt. Natuurlijk zorgen de verbeterwerkzaamheden ook voor uitstoot, dus voor een eerlijke vergelijking moet je die impact meenemen. We zijn nog bezig met het ontwikkelen van een rekentool om de besparing op CO2-uitstoot voor SecondLife in kaart te brengen. Dit doen we in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE). Maar één ding is zeker: met revitalisatie van het houten kozijn voldoen woningcorporaties makkelijker aan de duurzaamheidseisen die de overheid gesteld heeft.”
Duurzaamheid is voor woningcorporaties steeds belangrijker.
En welke voordelen zijn er nog meer?
“Andere voordelen zijn bijvoorbeeld de kostenbesparing, hoge omloopsnelheid en minimale overlast voor bewoners. Onderhoud en renovatie is een noodzakelijke investering, maar met SecondLife haal je er het maximale uit. Bij Verweij Houttechniek geven we altijd advies aan de voorkant. Zo kan het zijn dat sommige kozijnen er veel slechter aan toe zijn dan andere kozijnen op plekken die minder beïnvloed worden door weersomstandigheden. In dat geval adviseren we om de slechte kozijnen compleet te vervangen, en de rest te revitaliseren. Door overal maatwerk toe te passen, kom je tot de beste oplossing.”
“Meestal zijn huizen bij renovatie bewoond. Woningcorporaties willen natuurlijk dat bewoners zo min mogelijk overlast ervaren van de renovatie. Als je kozijnen volledig uit de gevel haalt, hebben ze hier ook binnenshuis last van. Bij revitalisatie is dat veel minder: het geeft minder rommel, er ontstaat geen schade aan het interieur en de omloopsnelheid is hoger. Op één dag komen we demonteren en zetten we alle nieuwe ramen en deuren erin.”
Bij SecondLife vervangen jullie de draaiende delen voor nieuwe. Wat gebeurt er met de oude onderdelen?
“Duurzaamheid is heel belangrijk voor Verweij. Zo kijken we onder andere naar hoe we onze afvalstromen kunnen verminderen en grondstoffen kunnen recyclen. Daarvoor hebben we het concept NextLife geïntroduceerd. Zo laten we bijvoorbeeld oude houten stapeldorpeldeuren ontmantelen door stichting De Terugwinning. Zij bieden dagbesteding en arbeidstoeleiding voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waardoor we samen ook sociale impact maken. In totaal krijgt 60% van het hout een hoogwaardig ‘volgend leven’ als tafelblad. Wat niet meer te gebruiken is voor NextLife, voeren we gescheiden af voor recycling. Uit berekeningen van het NIBE blijkt dat dit een CO2-besparing oplevert tot wel 40%. We doen er alles aan om onze milieu-impact zo klein mogelijk te houden.”
SecondLife: lage Total Cost of Ownership én lage milieu-impact
Het grote voordeel van revitalisatie is dat het de levensduur van houten kozijnen verlengt. In plaats van volledig te vernieuwen, verbeter je wat er al is. Het resultaat? Een zeer gunstige Total Cost of Ownership van houten kozijnen. Door houtrot te herstellen, een goede nieuwe verflaag aan te brengen en beter isolerend glas te plaatsen, zijn de bestaande kozijnen weer als nieuw. De meer kwetsbare draaiende delen – ramen en deuren – worden vervangen. Zo gaan houten kozijnen met het SecondLife-concept tot wel 50 jaar langer mee.
Ook het milieu is gebaat bij deze renovatie-aanpak. Door de bestaande kozijnen te verbeteren, zijn er minder nieuwe grondstoffen nodig en blijft de CO2 in het hout opgeslagen. Dat draagt bij aan de vermindering van CO2-uitstoot. In combinatie met de minimale overlast voor bewoners, biedt SecondLife woningcorporaties de ideale aanpak voor woningrenovatie.
Hoe robots houtskeletbouw nóg beter maken
Vorig jaar lieten tweehonderd woningbouwers en projectontwikkelaars middels een manifest weten dat ze in houten huizen de toekomst zien. Vorige maand hebben tachtig organisaties hun handtekening gezet onder de Green Deal Houtbouw. Het mag wel duidelijk zijn dat steeds meer professionals de voordelen inzien van hout als bouwmateriaal.
Het in Breedenbroek gelegen productiebedrijf Westerveld & Nederlof produceert duurzame houtskeletbouwwanden met HOUT100%-zekerheid. Wij namen een kijkje en spraken Ralph Nederlof over de aankomende Wet kwaliteitsborging, de populariteit van houtskeletbouw en de slimme robots die hij in zijn fabriek gebruikt.
Westerveld & Nederlof
Westerveld & Nederlof werd in 1942 opgericht door Herman Westerveld en Tinus Nederlof. Het bedrijf begon als een timmerfabriek voor naaidoosjes, rookstoelen en andere accessoires. Na de oorlog werd de stap naar houten kozijnen gemaakt. 30 jaar lang lag de focus op de productie van kozijnen. In 1984 kwamen hier de productie van houtskeletbouwwanden en kunststof kozijnen bij.
In al die jaren is er veel veranderd. “Een houten kozijn was vroeger een relatief simpel product”, legt Nederlof uit. “Tegenwoordig leveren wij bijna alle kozijnen compleet afgelakt en voorzien van glas. Ook prefab wanden worden steeds completer. Waar het in het verleden simpele wanden van 170mm waren, zijn het nu wanden van 270mm die vaak al in de fabriek zijn voorzien van kozijnen, vensterbanken en gevelbekleding, zoals bijvoorbeeld steenstrips.”
Prefab wanden
Westerveld & Nederlof produceert kozijnen en prefab wanden. De wanden worden voornamelijk gebruikt bij seriematige woning- en utiliteitsbouw. Het gaat hierbij om zowel nieuwbouw als renovatie. Omdat de wanden prefab worden afgeleverd, kunnen ze heel snel worden geplaatst. “Bij renovatie kan een oude gevel bijvoorbeeld al binnen één dag worden vervangen door een nieuwe gevel. De gevelelementen worden desgewenst in onze fabriek onder optimale condities voorzien van steenstrips of gevelbekleding.”
De gevelelementen worden meestal door de aannemer gemonteerd. “Maar ook het monteren kunnen wij regelen. Ontzorgen is wel echt een van de trends van de afgelopen jaren. Aannemers willen met zo min mogelijk partijen werken, zodat het proces snel en soepel verloopt.”
Alle prefab wanden worden in geacclimatiseerde productiehallen geproduceerd door medewerkers, die worden ondersteund door geavanceerde machines en robots. “Het voordeel van deze robots is dat dat ze constante kwaliteit leveren en ze het hout optimaal gebruiken. De machines weten elke dag wat er geproduceerd moet worden en dat er uit elk stuk hout minimale afval mag worden gezaagd. Het kan dus zijn dat onderdeel A op een ander tijdstip wordt gezaagd dan onderdeel B, zodat onderdelen als een soort van puzzel perfect uit een stuk hout worden gehaald. Dit is beter voor het milieu en voor ons rendement.”
De machines zorgen niet alleen voor hoogstaande kwaliteit, maar maken het werk van de mensen in de fabriek ook makkelijker en minder zwaar. “Er zijn bijvoorbeeld rolbanen en machines die tilassistentie bieden.”
Al het hout dat wij gebruiken is duurzaam gecertificeerd.
Duurzaam
“Al het hout dat wij gebruiken is duurzaam gecertificeerd. Voor onze kozijnen, ramen en deuren gebruiken wij vooral veel red grandis en mahonie. Alles is afkomstig uit duurzaam beheerde bossen. Hiermee dragen we er aan bij dat tropische bossen behouden blijven.”
Bij de productie van houten woningen wordt bovendien relatief weinig co2 en stikstof uitgestoten. “Sterker nog: hout slaat co2 op. Het materiaal is bovendien licht, dus werken gaat snel en is minder belastend voor het milieu. Andere voordelen zijn dat hout hergebruikt kan worden en volledig afbreekbaar is.”
Controles
Om alles in goede banen te leiden vinden er bij Westerveld & Nederlof interne controles plaats. “Bij het aanbrengen van steenstrips wordt elke stap geregistreerd, inclusief details over de productieomstandigheden. Mocht er onverhoopt iets mis gaan, dan kunnen we precies zien waar het fout ging. Wat was bijvoorbeeld de temperatuur in de hal? En van de lijm? Dit zijn allemaal zaken die van belang zijn.”
“Westerveld & Nederlof is aangesloten bij HOUT100%, dus onze producten worden naast onze eigen interne controles op twee onaangekondigde momenten gecontroleerd door een onafhankelijke partij in de fabriek. Ook vinden er steekproefsgewijs bouwplaatsinspecties plaats. Het is fijn dat deze controles onafhankelijk zijn, anders ga je je eigen vlees keuren.”
WKB-wet
Op 1 juli 2022 treedt de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen in werking. Het doel van deze wet is de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht verbeteren. Ralph Nederlof vindt dit een goede ontwikkeling.
“Onze kozijnen voldoen aan alle KOMO en HOUT100%-eisen. Het mooie is dat je dan ook direct voldoet aan de WKB-eisen. Wat betreft de wanden is dit grotendeels ook het geval. Echter worden daar vaker producten gemaakt die (nog) niet helemaal onder KOMO vallen. In dat geval zullen er aanvullende maatregelen getroffen moeten worden om aan de Wet kwaliteitsborging te voldoen.”
Populariteit van hout
Ralph Nederlof is blij met de toenemende populariteit van hout. “Ik snap het wel. De voordelen van hout zijn enorm. En houtskeletbouw innoveert continu. Je ziet bijvoorbeeld steeds meer hoogbouw met houtskeletbouw. Dit is een relatief nieuwe tak van sport, dus zekerheid bieden door middel van controles en de WKB-wet is dan extra belangrijk. Robotisering helpt mee om het hoogste niveau te behalen.
Bossen, onze nieuwe helden
Een gastcolumn van Annerieke Sleurink
Bossen zijn voor iedereen relevant. Ze zijn onmisbaar voor een gezonde samenleving en een florerende economie en bieden nog veel meer kansen. Bomen zijn de onbezongen helden van de klimaatverandering, zei Deborah Lawrence, hoogleraar Milieuwetenschappen aan de Universiteit van Virginia. Ik sluit me daar helemaal bij aan. Maar, de staat van de bossen is iets waar ik me zorgen over maak, want we verliezen ze nog steeds. We kunnen stellen dat de belangrijkste reden hiervoor is dat we bossen niet in de volle breedte waarderen. En laat dat nou net ook de oplossing zijn, waar ik binnen FSC mee aan de slag mag!
Verantwoord bosbeheer betekent dat bossen in houtproductie kunnen voorzien zonder eraan onderdoor te gaan. Maar houtproductie op zichzelf biedt niet voldoende inkomsten voor bossen om ze te onderhouden. Het is daarom belangrijk dat we verder kijken dan hout en alle verschillende ecosysteemdiensten die bossen bieden waarderen. Ze zijn belangrijk voor het behoud van biodiversiteit, slaan CO2 op, regelen de toevoer en bescherming van waterwegen, zorgen voor het verstevigen en behouden van de bodem en ze bieden mogelijkheden voor ecotoerisme.
Juist deze ecosysteemdiensten van bossen worden steeds crucialer in een tijd van snelle klimaatverandering. De aarde heeft een sterke behoefte aan plekken waar natuurlijke ecosystemen blijven bestaan en waar ongezonde systemen, zoals overmatige CO2 -uitstoot, gecompenseerd kunnen worden. Door de ecosysteemdiensten van het bos te waarderen, wordt aan de ene kant gezorgd voor het behoud van de rijke variatie aan diensten van bossen en aan de andere kant krijgen bedrijven en consumenten de kans om te compenseren voor hun negatieve impact. Dit wordt ook wel ‘payments for ecosystem services’ genoemd.